Türkiye'nin En Büyük Depremleri: Tarihleri ve Büyüklükleri

Türkiye, son yüz yılda yıkıcı birçok deprem yaşadı. Bu depremler hem fay hatlarının nerede olduğunu hem de sağlam yapılaşmanın neden hayati olduğunu gösterdi. Aşağıda 20. ve 21. yüzyılın öne çıkan büyük depremlerini derledik. Büyüklük değerleri kaynağa göre birkaç onda bir farklı verilebilir.

Büyük depremler tablosu

Tarih	Deprem	Büyüklük (yaklaşık)
27 Aralık 1939	Erzincan	7,8 – 7,9
27 Kasım 1943	Tosya–Ladik (Kastamonu–Samsun)	7,2 – 7,5
1 Şubat 1944	Bolu–Gerede	7,2 – 7,6
19 Ağustos 1966	Varto (Muş)	6,8 – 6,9
28 Mart 1970	Gediz (Kütahya)	7,1 – 7,2
24 Kasım 1976	Çaldıran–Muradiye (Van)	7,3 – 7,5
13 Mart 1992	Erzincan	6,6 – 6,8
17 Ağustos 1999	Gölcük (Kocaeli)	7,4 – 7,6
12 Kasım 1999	Düzce	7,2
23 Ekim 2011	Van (Tabanlı)	7,2
24 Ocak 2020	Elazığ (Sivrice)	6,8
30 Ekim 2020	Seferihisar açıkları (İzmir)	6,6 (AFAD) – 6,9 (Kandilli)
6 Şubat 2023	Kahramanmaraş (Pazarcık)	7,7
6 Şubat 2023	Kahramanmaraş (Elbistan)	7,6

1939 Erzincan depremi

26 Aralık'ı 27 Aralık'a bağlayan gece, saat 01.57 sularında meydana gelen 1939 Erzincan depremi, Kuzey Anadolu Fayı üzerinde yüzlerce kilometrelik bir kırılma oluşturdu. Cumhuriyet tarihinin en ağır afetlerinden biri olan depremde yaklaşık 33 bin kişi hayatını kaybetti. Bu deprem, fay boyunca batıya doğru ilerleyen büyük depremler dizisinin başlangıcı oldu.

1999 Gölcük ve Düzce depremleri

17 Ağustos 1999'da gece saat 03.02'de meydana gelen Gölcük merkezli deprem, Kocaeli, Sakarya, Yalova, İstanbul ve çevresinde büyük yıkıma yol açtı; resmî kayıtlara göre 17 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Üç ay sonra, 12 Kasım 1999'da Düzce'de meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki deprem de yüzlerce can kaybına neden oldu. Bu depremlerden sonra zorunlu deprem sigortası (DASK) ve bina denetim sistemi gibi önemli düzenlemeler hayata geçirildi.

2011 Van depremi

23 Ekim 2011'de Van'ın Tabanlı köyü yakınlarında meydana gelen deprem, Van merkez ve Erciş'te ağır hasara yol açtı; 604 kişi hayatını kaybetti. 9 Kasım 2011'de Edremit merkezli 5,6 büyüklüğünde ikinci bir deprem meydana geldi ve hasarlı binaların yıkılmasıyla 40 kişi daha hayatını kaybetti; iki depremde toplam can kaybı 644 oldu. Bu ikinci deprem, ilk depremden zarar görmüş binaların küçük sarsıntılarda bile ne kadar tehlikeli olduğunu acı şekilde gösterdi.

2020 Elazığ ve İzmir depremleri

24 Ocak 2020'de Elazığ'ın Sivrice ilçesinde meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki deprem, Doğu Anadolu Fayı üzerinde gerçekleşti ve Elazığ ile Malatya'da can kayıplarına yol açtı. Aynı yılın 30 Ekim'inde Seferihisar açıklarında, Sisam (Samos) adası ile İzmir arasındaki Ege Denizi'nde meydana gelen deprem (AFAD'a göre 6,6, Kandilli'ye göre 6,9), İzmir'in Bayraklı ve Bornova ilçelerinde binaların yıkılmasına neden oldu; 117 kişi hayatını kaybetti.

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri

6 Şubat 2023'te saat 04.17'de Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde 7,7, aynı gün 13.24'te Elbistan ilçesinde 7,6 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi. Doğu Anadolu Fay Sistemi ve kollarında yaklaşık 290 km (Pazarcık) ve 130 km (Elbistan, Çardak Fayı) uzunluğunda iki ayrı yüzey kırığı oluşturan depremler 11 ili etkiledi; resmî verilere göre Türkiye'de 53 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Cumhuriyet tarihinin en büyük afeti olarak kayıtlara geçen depremlerin ardından bölgede on binlerce artçı deprem kaydedildi.

Bu depremlerden çıkan ders

Büyük depremlerin hepsinde can kayıplarının ana nedeni, depreme dayanıksız binalardır. Depremi önlemek mümkün değildir, ama sağlam yapılaşma, doğru zemin seçimi ve bireysel hazırlıkla kayıplar büyük ölçüde azaltılabilir. Hazırlık için deprem çantası listemize ve deprem anında yapılacaklar rehberimize göz atabilirsiniz.

İlgili rehberler: 17 Ağustos 1999 Gölcük depremi, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri, dünyanın en büyük depremleri.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye'nin en büyük depremi hangisi?

Aletsel dönemde Türkiye'nin en büyük depremleri 1939 Erzincan depremi (7,8 – 7,9) ile 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık) depremidir (7,7). Kahramanmaraş depremleri, can kaybı ve etkilenen alan bakımından Cumhuriyet tarihinin en büyük afeti oldu.

17 Ağustos 1999 depremi kaç büyüklüğündeydi?

Gölcük merkezli 17 Ağustos 1999 depremi saat 03.02'de meydana geldi ve kaynağa göre 7,4 ile 7,6 arasında bir moment büyüklüğüyle (Mw) kayıtlara geçti; Kandilli'nin büyük depremler listesinde yüzey dalgası büyüklüğü (Ms) 7,8 olarak yer alır; resmî verilere göre 17.480 kişi hayatını kaybetti.

6 Şubat 2023 depremleri kaç büyüklüğündeydi?

Kahramanmaraş Pazarcık merkezli ilk deprem 7,7, aynı gün Elbistan merkezli ikinci deprem 7,6 büyüklüğündeydi.