AK Partili Birer'den İBB'ye sosyal yardım eleştirisi: Nakdi destek alan hane 104 bine indi

İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin kasım ayı toplantılarında sosyal hizmetler gündeme geldi. AK Parti İBB ve Bağcılar Belediye Meclis Üyesi Sibel Betül Birer, belediyenin 2025 faaliyet raporu ile 2026'nın ilk altı ayına ait mali verileri karşılaştırarak sosyal yardım politikalarını eleştirdi.

Birer, tek seferlik nakdi destekten yararlanan hane sayısının bir önceki yıla göre 333 bin 347'den 104 bin 628'e düştüğünü belirtti. Belediye yönetiminden başvuru, ödeme ve hak sahipliği verilerini açıklamasını isteyen Birer, "İhtiyaç mı azaldı, programın kapsamı mı değişti, destek başka bir kanaldan mı verildi? Bunun başvuru ve ödeme verileriyle açıklanması gerekir" dedi.

Yararlanıcı sayılarında gerileme

Birer'in aktardığı verilere göre diğer kalemlerdeki değişim şöyle:

• Evlilik desteği alan çift sayısı 7 bin 533'ten 4 bin 40'a indi.
• Ev eşyası ve giyim desteği kapsamındaki hizmet sayısı 14 bin 331'den 4 bin 491'e geriledi.
• Yenidoğan destek paketi sayısı 40 bin 379'dan 37 bin 568'e düştü.

Evlilik desteğindeki azalmanın yaklaşık yüzde 46'ya karşılık geldiğini söyleyen Birer, "Evlilik desteğindeki yüzde 46'lık düşüşün hesabını, yuva kurmaya çalışan gençlerimiz adına soruyoruz" ifadesini kullandı.

Bütçe ve harcama farkı

Birer, 2025 Performans Programı'nda ayni ve nakdi sosyal destek hizmetleri için yaklaşık 11 milyar 849 milyon lira öngörüldüğünü, faaliyet raporuna göre ise 9 milyar 194 milyon lira harcandığını söyledi. Bütçenin yaklaşık yüzde 78'inin kullanıldığını, aradaki farkın 2 milyar 655 milyon lira olduğunu belirten Birer, bu başlığın yalnızca nakit yardımlarını kapsamadığını hatırlattı. Birer, "Hangi kalemlerde tasarruf yaptınız, hangi hizmetleri değiştirdiniz, hangi işleri ertelediniz? Bu farkın hesabını kendi performans hedefleriniz üzerinden verir misiniz?" diye sordu.

2026'nın ilk yarısına ilişkin verileri de değerlendiren Birer, Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programına ayrılan yaklaşık 12 milyar 711 milyon liralık bütçenin haziran sonuna kadar 3 milyar 887 milyon lirasının harcandığını aktardı. Bu programda gerçekleşme oranının yüzde 31, belediyenin genel bütçesinde ise yüzde 29 olduğunu söyledi.

Birer, Engellilerin Toplumsal Hayata Katılımı ve Özel Eğitim programında ilk altı aylık gerçekleşmenin yüzde 7, Şehit Yakını ve Gaziler programında ise yüzde 11 olduğunu belirterek kasım itibarıyla güncel verilerin Meclis'e sunulmasını talep etti.

Seçim vaatleri soruldu

Birer, 2024'te 100 bin anne adayına beslenme paketi sözü verildiğini, Ekim 2026'da ise 2027 için 50 bin anne adayını kapsayan yeni bir hedef açıklandığını hatırlattı. "2024'te söz verdiğiniz 100 bin anne adayına hangi tarihte, kaç paket ulaştırdınız?" diye soran Birer, tek asgari ücretle geçinen ailelere yıllık 10 bin lira pazar desteği vaat edildiğini, ancak Nisan 2026'da başvuruya açılan desteğin hane başına tek seferlik 2 bin 500 lira olarak belirlendiğini, 2027 için ise 5 bin lira duyurulduğunu söyledi.

Sayıştay raporundaki bulgu

Birer, 2025 Sayıştay denetim raporunun 90 numaralı bulgusuna da değindi. Birer'in aktardığına göre raporda, 2 milyar 725 milyon lirayı aşan nakdi yardımın ödeme ve aracılık hizmetinin ihalesiz olarak BELBİM ve özel bir banka üzerinden protokolle yürütüldüğü, hak sahiplerinin aynı gün çekmediği tutarların değerlendirilmesiyle BELBİM'in yaklaşık 17 milyon 635 bin lira faiz geliri elde ettiği belirtildi.

Birer, İBB yönetiminin ödeme modelini güvenli ve izlenebilir bulduğunu, Sayıştay'ın ise belediye şirketi üzerinden hizmet sunulmasının rekabet yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı görüşünde olduğunu ifade etti.

İlçe belediyeleriyle karşılaştırma

İstanbul'daki 39 ilçe belediyesinin 2027 bütçelerine de değinen Birer, sosyal yardımları da kapsayan cari transferlere ayrılan pay bakımından ilk üç sırada AK Partili belediyelerin, ilk 10'da ise 7 AK Partili belediyenin yer aldığını söyledi. Birer'e göre Pendik Belediyesi bütçesinin yüzde 7,76'sını, Ümraniye yüzde 6,70'ini, Tuzla ise yüzde 5,05'ini cari transferlere ayırdı.

Birer, AK Parti yönetimindeki İBB'nin 2018'de sosyal destek kartıyla 149 bin 251 aileye, eğitim yardımlarıyla 89 bin 574 öğrenciye ulaştığını da hatırlattı.